السيد محمد باقر الصدر ( مترجم : مهدى زنديه )
55
نشأة التشيع والشيعة ( برآمدن شيعه وتشيع ) ( فارسي )
حتى كسانى كه مجموعهء گرايش حاكم را تشكيل مىدادند ، بسيارى از اوقات در مواضع سياسى با يكديگر اختلافنظر داشتند و مصلحت اين يا آن گروه اقتضا مىكرد علم شورا را بر ضد گروه ديگر بالا ببرند ؛ اما با اين حال سراغ نداريم گروهى از آنها اين علم را بهعنوان حكمى كه از حضرت پيامبر شنيده است ، به كار برده باشند . در اين ارتباط به عنوان مثال ، موضع طلحه در مقابل تعيين عمر توسط ابو بكر و محكوم كردن آن و ابراز خشم از اين تعيين ، قابل ملاحظه است ؛ چه ، طلحه على رغم مخالفتش با اين عمل « 1 » هيچگاه فكر نمىكند عليه اين استخلاف ، با برگ برندهء شورا پيش بيايد و بهعنوان اينكه اين عمل با آنچه از حضرت پيامبر راجع به شورا و انتخاب شنيده در تضاد است ، عمل ابو بكر را محكوم كند . نكتهء دوم : اگر قرار بود حضرت پيامبر براى بعد از خود ، از نسل اسلامى اوليهء متشكل از صحابهء مهاجر و انصار ، كسانى را به عنوان قيم
--> نصوص نبوى كه مؤيد ادعايشان باشد ، دست نيافتهاند ؛ از اين روى دست به دامن سيرهء صحابه شدهاند . با اين حال نتوانستهاند تفسيرى منطقى از وضع متناقض و مضطرب استخلاف صحابه ارائه دهند . ر . ك : النظريات السياسية الاسلامية ، دكتر ريس ؛ السقيفة و الخلافة ، عبد الفتاح عبد المقصود . ( 1 ) - مختصر تاريخ ابن عساكر ، ابن منظور ، ج 18 ، ص 230 ؛ روايت از شعبى است و با طلحه ، زبير ، سعيد و عبد الرحمن بوده است .